Soorten energiecontracten

Annelies PierikAnnelies Pierik
Laatst bewerkt: 27 oktober 2025

De energieprijzen komen veel in het nieuws. Grote kans dat jij ook hebt nagedacht over jouw energierekening en hoe je hierop kunt besparen.

Welk energiecontract ga jij afsluiten? De keuze voor een bepaald energiecontract beïnvloedt de prijs die jij voor jouw stroom en gas betaalt. Er zijn verschillende soorten energiecontracten waaruit consumenten kunnen kiezen. Welk energiecontract moet je kiezen?

Hieronder worden de vier meest voorkomende soorten beschreven: vast, variabel, flexibel en dynamisch energiecontract. Een samenvatting vind je in de onderstaande tabel:

Het verschil tussen een vast, variabel en dynamisch energiecontract

In de onderstaande afbeelding (tabel) vind je de de verschillen tussen een vast, variabel en dynamisch energiecontract op de punten prijs, looptijd, zekerheid, opzegmogelijkheden en terugleverkosten (voor zonnepaneel-eigenaars).

 

Vast Variabel Dynamisch
Energieprijs Je prijs staat de hele looptijd vast Je prijs kan tot een paar keer per jaar veranderen Uurprijs voor stroom, dagprijs voor gas
Looptijd 1, 2 of 3 jaar
(afhankelijk van contract)
1, 2 of 3 jaar
(afhankelijk van contract)
Je zit nergens aan vast
Zekerheid Zekerheid van een vaste prijs, waar je extra voor betaalt door risicomarges De prijs beweegt mee met de markt, sturen van verbruik verlaagt je rekening niet De prijs wisselt continu, je hebt zelf de controle en bent gemiddeld goedkoper uit
Opzeggen Opzegtermijn + Opzegboete
Opzegtermijn
Dagelijks kosteloos opzegbaar
Terugleverkosten Je betaalt terugleverkosten over je teruggeleverde zonnestroom
Je betaalt terugleverkosten over je teruggeleverde zonnestroom
Bij Zonneplan geen terugleverkosten,
lees hier bij welke leveranciers wel

Vast energiecontract

Een vast energiecontract is een contract waarbij de prijs voor elektriciteit en gas voor de gehele looptijd van het contract vaststaat. Hierdoor weet je als consument precies waar je aan toe bent en krijg je geen verrassingen in de vorm van stijgende energiekosten. Een nadeel van een vast energiecontract is dat je in meestal meer betaalt dan wanneer je voor een dynamisch energiecontract zou kiezen. De energiemaatschappij heeft tijdens de contractperiode immers het risico dat de daadwerkelijke energieprijzen stijgen. Een risicomarge wordt daarom verwerkt in de prijs.

Heb je zonnepanelen? Dan betaal je met een vast contract terugleverkosten voor het terugleveren van je opgewekte zonnestroom. Per energieleverancier verschilt het hoe hoog deze kosten zijn.

Lees meer over een vast energiecontract, of lees meer over de verschillen tussen vaste en variabele energietarieven.

Variabel energiecontract

Een variabel energiecontract is een contract waarbij de prijs voor elektriciteit en gas elk kwartaal of elk halfjaar kan veranderen. Hierdoor kan je als consument sneller profiteren van dalende energieprijzen, maar de energiekosten kunnen ook stijgen. Een nadeel van een variabel contract is dat je niet precies weet wat je aan energiekosten kunt verwachten. In de praktijk zie je dat je met een variabel energiecontract meestal het duurst uit bent.

Heb je zonnepanelen? Dan betaal je met een variabel contract terugleverkosten voor het terugleveren van je opgewekte zonnestroom. Per energieleverancier verschilt het hoe hoog deze kosten zijn.

Lees meer over een variabel energiecontract.

Flexibel energiecontract

Soms wordt er gesproken over een flexibel energiecontract. Deze term is wat verwarrend. Sommige energiemaatschappijen gebruiken deze term voor een variabel energiecontract. Andere energiemaatschappijen gebruiken deze term voor een dynamisch energiecontract. Kijk dus bij een flexibel energiecontract goed naar welk contractsoort je specifiek kiest.

Dynamisch energiecontract

Een dynamisch energiecontract is een energiecontract waarbij de energieprijzen automatisch aangepast worden aan de marktprijzen. Hierdoor profiteren consumenten automatisch van de laagste prijzen op de markt. Een nadeel van een dynamisch contract is dat de consument niet weet wat hij aan energiekosten kan verwachten.

Toch kan het aanzienlijk schelen in de kosten per kWh. In de periode september 2023 – augustus 2024 betaalde de gemiddelde Nederlander met een vast of variabel contract gemiddeld 22,4 procent meer voor hun gas en stroom dan een gebruiker dynamische energie (van Zonneplan Energie).

Lees alles over een dynamisch energiecontract.

Modelcontract

Een modelcontract is een energiecontract dat is vastgesteld door de overheid, met als doel een transparant en vergelijkbaar aanbod voor consumenten te creëren. De tarieven voor stroom en gas worden bepaald door de energieleverancier, maar de voorwaarden zijn overal hetzelfde, waardoor consumenten eenvoudig kunnen overstappen. Dit contract biedt duidelijkheid, aangezien het een vaste looptijd heeft en meestal gunstige opzegtermijnen biedt.

Het nadeel van een modelcontract is dat de prijzen niet vaststaan (ze kunnen op ieder moment in het jaar veranderen). Het biedt meer zekerheid en bescherming dan sommige andere contractvormen.

Veelgestelde vragen over energiecontracten

Annelies Pierik

Annelies Pierik

Content specialist

Opgeleid in de Zonneplan Academy

Annelies Pierik is een van de auteurs op de website van Zonneplan. Zij heeft veel kennis over onder andere zonnepanelen, thuisbatterijen en dynamische energie.