Slimme aansturing: stekkers en slimme timers
Aid Henic
Laatst bewerkt:
Slimme aansturing betekent in principe dat je geld bespaart door apparaten in huis aan te sturen op moment dat stroom goedkoop is. Een manier is om slimme stekkers en timers te gebruiken. Deze aanpak levert maximaal 5% extra eigen verbruik op, voor onevenredig veel tijd die er soms in gaat zitten.
Daarnaast verbruiken deze apparaten ook wat stroom; vaak gaat het om 0,5 tot 1,5 Watt. Dat lijkt weinig. Maar zet je zo’n stekker tussen een moderne televisie die in stand-by nog geen 0,5 Watt verbruikt? Dan schiet je je doel voorbij. Je voegt een verbruiker toe die meer energie vraagt dan het apparaat dat je probeert te temmen.
Kijk dus goed welk apparaat je schakelt. Bij moderne elektronica is de ingebouwde stand-by stand soms al heel zuinig.
De rekensom: wanneer verdient een slimme stekker zich terug?
Of een slimme stekker zich terugverdient, hangt af van een simpele formule:
Besparing apparaat per jaar − eigen verbruik stekker per jaar > aanschafkosten
Een voorbeeld:
- Slimme stekker: €25 aanschaf, 1 Watt eigen verbruik = €2,50 per jaar
- Oude printer die 24/7 aanstaat: 15 Watt stand-by = €40 per jaar
- Resultaat na gebruik stekker: €40 − €2,50 = €37,50 besparing per jaar
De stekker heeft zichzelf in 8 maanden terugverdiend. Maar draai het om:
- Moderne smart-tv: 0,3 Watt stand-by = €0,75 per jaar
- Slimme stekker: 1 Watt = €2,50 per jaar
- Resultaat: je betaalt €1,75 extra per jaar
Wanneer werkt een slimme stekker wél?
Slimme stekkers zijn nuttig voor drie situaties:
1. Oude apparaten met hoog sluipverbruik
Vijverpompen, oude koffiezetapparaten, verouderde printers, externe harde schijven, gamecomputers. Alles wat voortdurend energie trekt zonder gebruikt te worden.
2. Vergeetbare apparaten
Tuinverlichting, verwarmingslampen voor terrassen, elektrische verwarmers op zolder. Apparaten die je handmatig moet uitschakelen maar waar je vaak niet aan denkt.
3. Seizoensgebonden apparaten
Kerstverlichting, zwembadpompen, elektrische dekens. Apparaten die je maar een deel van het jaar gebruikt, maar die anders het hele jaar stand-by verbruik hebben.
De drie valkuilen waar je in kan trappen
Valkuil 1: veel apps
Je begint met één slimme stekker. Handig! Dan koop je er nog een paar. En nog een paar. Voor je het weet heb je vijf verschillende apps voor lampen, stekkers, thermostaat en speakers. Updates mislukken, verbindingen vallen weg, automatiseringen werken de ene dag wel en de andere dag niet.
Valkuil 2: wifi
Je internetprovider heeft een storing. Plotseling werkt niets meer. Je kunt je eigen lampen niet meer dimmen, je thermostaat niet meer bedienen en je wasmachine start niet op het geplande moment. Je huis is gegijzeld door je eigen ‘slimme’ apparaten.
Valkuil 3: optimalisaties
Dynamische energietarieven klinken aantrekkelijk. Je programmeert je wasmachine om te starten tussen 02:00 en 05:00 uur als stroom goedkoop is. Maar de tarieven veranderen dagelijks. Je moet dus elke dag handmatig je timer aanpassen, of je duikt in platforms zoals Home Assistant (en besteedt je weekenden aan YAML-configuraties in plaats van aan je gezin).
Waar loopt het echt mis?
Het fundamentele probleem met slimme stekkers is dat je apparaat voor apparaat denkt. Elke stekker is een lokale optimalisatie. Je wasmachine start goedkoop, prima. Maar ondertussen leveren je zonnepanelen stroom terug voor een habbekrats, laadt je auto op een duur moment, en staat je thuisbatterij stil te zijn.
Je mist het grote plaatje. Echte energiebesparing ontstaat pas als je je hele energiehuishouding als één systeem benadert. Niet vijf losse apps, maar één intelligente kern die alles overziet en optimaliseert. Wil je weten hoe dat werkt? Lees ons artikel over slimme aansturing in huis.
Veelgestelde vragen
Hoeveel stroom verbruikt een slimme stekker zelf?
Gemiddeld tussen de 0,5 en 1,5 Watt, wat neerkomt op 4 tot 13 kWh per jaar. Bij een stroomprijs van €0,25 per kWh kost dit €1 tot €3,25 per jaar. Heb je meerdere slimme stekkers in huis? Tel dit op. Vijf stekkers kunnen zo €15 per jaar kosten aan eigen verbruik.
Kan ik met slimme stekkers profiteren van dynamische energietarieven?
Technisch kan het, maar praktisch is het bewerkelijk. Je moet elke dag de goedkoopste uren checken en je timers aanpassen. Of je duikt in technische platforms zoals Home Assistant, wat tijd en kennis vraagt. Voor echte optimalisatie van dynamische tarieven heb je een systeem nodig dat automatisch reageert op prijsschommelingen én je eigen energieopwek meeneemt in de beslissing.